Tan eruit, Twan erin. RTL Late Night krijgt een frisse nieuwe start met een nieuwe presentator en hoofdredacteur. Online was er gelijk veel scepsis:

Zie je het voor je, een talkshow met Twan Huys? Mijn antwoord: ja! De wereld van de late talkshows is in Nederland op dit moment eenvormig en eenzijdig. Juist een fris format, met wat geleende elementen, zou weleens een hit kunnen worden. En als je die talkshow uittekent, dan is Twan Huys als presentator zo gek nog niet. Denk even mee:

Als je nadenkt hoe de late talkshows er nu uit zien, dan kom je tot de volgende vaste ingrediënten: 
- Er is een tafel in een studio met een aantal Nederlandstalige gasten
- Dominant is het 'gesprek van de dag'. Vaak de 'ophef van de dag op sociale media'.
- De items zijn kort (2-12 minuten)
- De gasten aan tafel zijn herkenbaar (d.w.z.: het overgrote deel ken je al en komt vaker langs).
- Een aantal categorieën gasten komen eindeloos voorbij: politici, een paar politiek redacteuren, advocaten, gekke malle BN'ers die voor wat smeuïgheid en opschudding zorgen (Herman Brusselmans, Gordon), ouders van zieke kinderen en mensen die wat te pluggen hebben (een boek, CD, programma, theatershow etc) of een verdwaalde sporter.
- Ter afwisseling zie je wat grappige filmpjes die al een paar dagen op internet te zien zijn.
- Een reportage-element door een co-host(Erik Dijkstra op de brommer, Jair Ferwerda op het Binnenhof etc).

Of het nou Jinek of Pauw is: dit format is redelijk uitgekauwd. Goed voor een miljoen kijkers. Maar niet echt vernieuwend. Op elk onderdeel zou je kunnen vernieuwen.

Hoe een talkshow er ook uit kan zien:

1. Het belangrijkste: 1-op-1 gesprekken.
Een gesprek wordt niet per sé boeiender door een tafel vol gasten. Juist 1-op-1 kan een interview een stuk boeiender zijn, omdat iemands verhaal helemaal tot z'n recht komt. Alle Amerikaanse talkshows laten dit zien. Of het nou Jimmy Fallon of Ellen is - de interactie tussen één sterke anchor en één interessante gast per dag is genoeg. De redactie kan daarbij ook veel meer tijd steken in één gast waardoor het kwalitatiever wordt. Voorbeelden: Rene Gude met humeurmanagement (DWDD, 2014) of bv. Nobelprijswinnaar Ben Feringa die bij Collegetour eindeloos veel beter tot zijn recht kwam dan aan de talkshowtafel. Als je 40/50 minuten talkshow wilt maken, kun je met gemak een gesprek hebben van 2x 10-15 minuten met één persoon die echt wat te vertellen heeft. 
Naast een hoofditem met een 1-op-1 kun je alsnog wat kleinere items hebben met losse gasten met wie je wat gaat doen (nieuws of humor). Dit geeft lucht tussen het langere gesprek.
Wie heeft in Nederland veel ervaring met 1-op-1 interviews, zowel bij Nieuwsuur (serieuze scherpe gesprekken) als bij Collegetour (profielen van mensen, interessante levensverhalen)? Twan Huys. 
Twan-score: 5/5.  

2. Verbreden van de gastenvijver
Belangrijke klacht bij veel talkshows: dezelfde koppen. Wéér Peter R., weer Gordon, weer Xander v/d Wulp. Het is een kleine incrowd van mensen wiens mening je al van verre kan zien aankomen. Hoe kun je dit verbreden in een klein land? 
A) meer internationale gasten
Nederlandse talkshows hebben vrijwel nooit buitenlandse gasten. Waarom niet? Durven de presentatoren niet, is het teveel gedoe of...? Feit is dat er elke dag heel veel interessante internationale gasten in Nederland zijn of reizen via Schiphol. Juist een programma als Collegetour is hier een meester in geworden: zij plukten, zeker in het begin, beroemde internationale gasten op vanaf congressen, Schiphol of PR-momenten.
B) minder dezelfde gasten
Zie 1: als je minder gasten in een talkshow hebt wordt de kijker ook minder snel moe van dezelfde gezichten. Je smeert ze dunner uit en verhoogt de houdbaarheid van je vaste gasten. Je voorkomt ook teveel reactieve items. Pas als er écht groot nieuws is, kun je het er 2*15 minuten lang over hebben. Anders laat je het of breng je het onder in één van de mini-formatjes tussendoor.
C) Stemmen van buiten en interactie met de kijker
Is het boeiend om naast een politicus een politiek commentator te hebben zitten die elkaar al dagelijks zien en op dezelfde Haagse vierkante kilometer leven? Vaak is het antwoord nee. 
Waarom niet wat innovatievers en interactievers? Kenmerk van deze tijd is horizontale communicatie - de oude top-down manier van opinievorming wordt als paternalistisch gezien. Een voorbeeld wat ik bedoel: creëer een panel van praktische ervaringsdeskundigen die via een videoverbinding meekijken naar de uitzending. Als het spannend wordt in een gesprek gaat de presentator naar de videomuur van meekijkende artsen of verpleegkundigen als een minister van volksgezondheid bv draait in een gesprek. Dan kunnen mensen uit de praktijk aangeven wat zij vinden van de antwoorden en hoe het in de praktijk werkt. Daartoe móet een bestuurder zich dan live toe verhouden, wat interessante gesprekken op kan leveren.
Of een videomuur waar kijkers vragen kunnen indienen waarop je via social media kunt stemmen (wie moet a/d beurt komen)?  Zo geef je de kijker een kans 'in te breken' op de uitzending.
Hoe spannend dit kan zijn? Denk aan de studente die Michael Wolff een vraag stelde over de eventuele affaire tussen Trump en VN-ambassadeur Nikki Haley. Juist omdat een studente de vraag stelde werd het spannend. 
Wie heeft ervaring met het interviewen en strikken van internationale gasten? En heeft ervaring met de kijker in stelling brengen als vragensteller? Twan Huys.
Twan-score: 4/5

3. Er op uit!
Matthijs van NIeuwkerk omschreef zijn rol als talkshowhost eens 'als de moeder die met een pot thee klaar zit aan tafel om te horen van de kinders hoe de dag is geweest.' In veel talkshows zit een reportage-element van iemand anders dan de presentator. Waarom doet de anchor dit niet zelf en neemt hij de studio zo vaak als mogelijk is mee? Tijdens de Olympische Spelen uitzenden vanuit Korea of vanaf het WK bijvoorbeeld. Tijdens belangrijke verkiezingen vanuit het land waar het zich afspeelt een uitzending. Tijdens de belangrijkste F1-race van het jaar vanaf een circuit. Met militairen vanuit een basis. Met jonge bands vanaf een zomerfestival. Met delinquenten een gesprek in de bajes. Na een schietpartij in de buurt. Bij een ramp of belangrijke lokale kwestie vanuit het gebied zelf (bv na de aardbeving in Groningen of Sint Maarten). Voor de verkiezingen vanuit het huis van een politicus of de Tweede Kamer. Als Twan Huys slim is, gaat hij gebruik maken van een makkelijk te verplaatsen herkenbare mobiele studio waarmee hij uit Amsterdam/Hilversum kan trekken. Van iemand uit de hotelwereld begreep ik dat Twan Huys de wens had om vanuit de skylounge van het  Hilton Doubletree in Amsterdam Nieuwsuur uit te zenden. Dat zou een mooie vaste plek zijn, als hij maar niet vergeet op locatie te komen. Het team rondom Twan Huys heeft hier ervaring mee: o.a. met Collegetour die altijd op locatie draaien als ook Nieuwsuur die bv op de avond van de verkiezingen in de VS uit New York de uitzending verzorgde.

Het tweede: waarom zien we niet meer videosnippets van de anchor met de gast voorafgaand aan de uitzending die geplaatst worden in het gesprek? Twan die b.v. al met een boswachter de Oostvaardersplassen in is getrokken voordat ze erover praten in een studio. Of op stap met Kensington of een DJ op tournee voordat ze erover komen praten. Geinen met een schrijver in zijn eenzame schrijfkamertje en het café waar hij/zij stoom afblaast. Meekijken met een arts/wetenschapper in een OK of een lab. Met een politicus een dagje in de voedselbank werken of een nachtdienstje draaien bij de politie. Veel mensen die iets te vertellen hebben of meegemaakt hebben zijn interessanter als ze zich in hun eigen context bevinden. Daar moet dus ook de anchor zijn. Humberto Tan deed dit soms al, bv rondom de uitzending met Coldplay. Maar dit kan nog veel intensiever, en kan ook beter als je minder gasten hebt.
Twan-score: 4/5

4. Eigen grappen
De eindeloze internetfilmpjes die voor een lach moeten zorgen zijn zo passé. Leuker is het om lol te maken met de gast zelf. Amerikaanse talkshows zijn hier heer en meester in. Enkel Lubach kwam enkele keren bij in de buurt. Als Twan Huys slim is, neemt hij een anchor die grappige dingen gaat ondernemen met de gast in de studio. Quizjes, stemvervormingen, karaoke, pijnlijke anekdotes/onthullingen, verkleedpartijen etc etc. De lach moet in het programma tot stand komen, niet via geleende filmpjes. Denk aan Graham Norton meets Jimmy Fallon. 
Deze kant hebben we nooit gezien van Twan Huys. 
Twan-score: onbekend.

5. Slimmere koppeling met andere RTL-programma's
Kritiek op het RTL Late Night van Humberto Tan was dat het teveel een promo-uurtje voor allerlei RTL-programma's is geworden. Maar waarom zou je niet slimmere en inhoudelijkere koppeling met andere RTL-programma's maken die het programma zelf ten goede komen. Denk aan:
- samenwerking met RTL Nieuws (belangrijkste) waarbij uitdieping van scoop in journaal half acht in Late Night komt. Hier kan RTL nog veel leren van de samenwerking tussen het achtuurjournaal en Nieuwsuur. Laat correspondenten live je bijpraten, zet een journalist aan tafel of hergebruik een reportage. Maak samen programma's rondom belangrijke maatschappelijke gebeurtenissen (verkiezingen, rampen, nationale feestdagen etc).
- Thema-uitzending over schulden n.a.v. het programma Dubbeltje op z'n Kant
- Een formatje voor grappige sketches met een gast met de makers van de TV-kantine.
- Een formatje in The Voice of Holland voor bands om de huisband van het jaar te worden van Late Night
- Iemand uit 'van passie tot droombaan' die in een panel zit van een beroepsgroep die kan inbreken in het programma als het over diens vak gaat
- Uitstel van executie: uitzending RTL Late Night vanuit het huis van een betrokkene met de minister van financien of de CEO van een bank als gast.
- Plek voor de gasten van Voetbal Inside en RTL GP in Late Night bij belangrijk voetbal- of racenieuws. 
Dit is slechts een paar minuten denkwerk. Een meer journalistieke integratie van RTL-programma's zou een sterke toevoeging moeten kunnen zijn voor een talkshow. Nieuwsuur bewees deels al hoe het kan.
Twan-score: 4/5

6. Positiever, scherper, trotser en realistischer
Qua houding is er een gat t.o.v. van Jinek en Pauw.
A) Wees positiever. Vier succes en de mooie kanten van het leven in een talkshow en lach wat vaker. Relativeer wat fout gaat niet, maar geef perspectief hoe het beter kan. En laat zien wat voor moois juist ook morgen weer te gebeuren staat in de wereld. Zo ga je opgeruimd naar bed. Geef woede een plek, maar laat de permanente ophef en slachtofferschap van een smaldeel van de samenleving bewust links liggen en lach daarom. Vraag altijd bij wie klaagt naar het alternatief. Verbind je ook als programma's aan acties hiervoor (wat kun je doen na een gesprek?).
B) Wees scherper. Geef weerwoord aan je gasten en durf het gesprek ongemakkelijk te laten worden. Talkshows zijn zo braaf tegenwoordig. Op het puntje van je stoel zit je nog maar zelden. Een positieve anchor met wat scherpe tanden zijn heel welkom. 
C) Wees onvoorspelbaarder. Diversere gasten, meer tegenspraak vanuit de praktijk, beelden vanaf locatie, grappige onvermoede kanten van mensen, minder mainstream politiek correcte meningen en meer realisme vanuit de praktijk, meer humor, minder exclusief Amsterdams, meer aandacht voor de culturele diverse onderstroom van de belevingswereld van jongeren: alles wat de voorspelbaarheid vermindert is leuker.
Twan-score: 3/5

7. Andere reclamevormen
Een nadeel van RTL t.o.v. de talkshows van de publieke omroep: reclameblokken. Hier verlies je mij als kijker nu bij RTL Late Night. Het is het perfecte zapmoment naar wat anders gezien het tijdstip. Kan dat niet creatiever? Bijvoorbeeld door een band dagelijks te laten spelen met een timer en reclame als beeld (zonder geluid) te verkopen? Door een hoofdsponsor aan het programma te verbinden (biertje op tafel etc). Door carpoolkaraoke in b.v. een Volkswagen te doen. Uitzendingen op locatie te verzorgen. Verwijzingen naar events waar een gast gaat optreden te verkopen etc. Eigenlijk bedoel ik dus: reclame als creatiever onderdeel van het programma en niet als een hinderlijke onderbreking. 

Of RTL dit voor ogen heeft met RTL Late Night? Geen idee. Maar als ik in het management zou zitten zou ik deze kant op denken. En zoals je ziet: Twan Huys heeft veel ingrediënten in huis om talkshowland op te schudden. Het zou mij niets verbazen als nu het moment rijp is voor een sterke nieuwe late night talkshow.

1 Comment